เรื่องเก่าเล่าใหม่.....สะดืออักเสบในลูกโค

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

เข้าสู่ช่วงหน้าฝนแล้ว สีเขียวขจีของต้นไม้ใบหญ้าก็เริ่มแตกใบอ่อนมาแทนที่สีเหลืองฟางข้าวของกองฟางกลางทุ่งนา สายฝนที่มาพร้อมกับความชุ่มฉ่ำก็พามิตรแท้อย่างโรคภัยไข้เจ็บมาเป็นของแถมโดยที่เราไม่ได้เชื้อเชิญ Big smile Big smile Big smile

โรคๆหนึ่่งมาที่พร้อมกับหน้าฝนและมีความเฉอะแฉะเป็นส่วนหนึ่งของสาเหตุการเกิดโรค ถ้าหากเราป้องกันรักษาไม่ทันท่วงที อาจเกิดอันตรายต่อชีวิตของลูกวัวลูกควายตัวน้อยๆ ที่เราตั้งตาคอยมาตลอดระยะเวลา 9 เดือนกว่าๆ มลายหายไปได้ในพริตาเลยนะครับ Shock Shock Shock

โรคที่่ว่านั้นก็คือ โรคสะดืออักเสบ พอดีวันนี้ำผมได้หยิบตำราเก่ามาอ่านทวนความรู้แก้โรคขี้เกียจน่ะครับ เลยอยากจะหยิบยกเหตุการณ์ในอดีตจากตำรามาผสมผสานกับวิธีการในปัจจุบัน เพื่อให้ทันยุคทันสมัยกับเขาบ้าง หวังว่าน่าจะเป็นประโยชน์ไม่มากก็น้อยนะครับ Wink Wink Wink

ปล. พี่ๆท่านใดมีรูปภาพ มีคำแนะนำเพิ่มเติม หรือประสบการณ์ตรงก็เอามาแบ่งปันกันเพื่อเป็นวิทยาทาน ตามประสาชาว LIVESTOCK ได้เต็มที่เลยครับ Smile Smile Smile

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อปี 2532 ถ่ายทอดเรื่องราวโดย ศ. ปรารถนา พฤกษะศรี ครับ Smile

วันนี้ คุณพเยาว์ พูนธรัตน์ อดีตนักมวยเหรียญทองแดงโอลิมปิค มาหาพร้อมกับมีลูกวัวอายุประมาณ 1 เดือน นอนอยู่หลังรถปิคอัพตัวหนึ่ง คุณพเยาว์เล่าว่า " เขาทำงานอยู่ที่กรุงเทพฯ แต่มีวัวเลี้ยงอยู่ที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เดิมทีก็เลี้ยงเฉพาะแม่วัวพื้นเมืองอยู่ 20 แม่ แต่เมื่อไม่นานมานี้ได้ไปซื้อแม่วัวลูกผสมบราห์มัน ซึ่งตั้งท้องกับพ่อพันธุ์ฮินดูบราซิลแล้วจากจังหวัดลพบุรีมาเลี้ยงไว้อีก 7 ตัว " Laughing out loud

" เมื่อวันที่ 28 มิถุนายน แม่วัว 1 ใน 7 ตัวดังกล่าว คลอดลูกออกมาในลักษณะปกติดีทุกประการ ลูกแข็งแรงสมบูรณ์ดี แต่อีกประมาณ 5-6 วันต่อมา ได้สังเกตเห็นที่สะดือของลูกวัวมีหนอน จึงใช้ยาฆ่าแมลง “เซฟวิน” โรยรูสะดือ หลังจากนั้น 3-4 วัน หนอนหายหมด แต่ยังมีหนองอยู่ที่สะดือ วันที่ 16 กรกฎาคม(หลังจากพบอาการประมาณ 10 วัน) พบว่าข้อขาหลังข้อบนบวม นึกว่าถูกแม่เตะ " Shock

" จึงเอาน้ำมันมะพร้าวมาถูนวดให้ตรงบริเวณที่บวมนั้น แม่วัวคงนึกว่ามีอะไรมาแปดเปื้อนตัวลูกจึงช่วยเลียจนขนบริเวณนั้นหลุดร่วงหมดเหลือแต่หนังเป็นมัน ในขณะนั้นลูกวัวยังกินนมได้ตามปกติ แต่ต้องเดิน 3 ขา เห็นท่าจะไม่ดีแน่จึงไปตามสัตวแพทย์มาช่วยรักษา สัตวแพทย์ฉีดยาให้เกือบทุกวัน อาการต่างๆ ไม่ดีขึ้น ประมาณวันที่ 21 กรกฎาคม(หลังจากพบอาการประมาณ 15 วัน) เริ่มมีอาการบวมที่ข้อเข่าของขาหน้าข้างขวา ลูกวัวลุกขึ้นยืนไม่ได้เลย จำเป็นต้องไปซื้อนมผงเลี้ยงเด็กมาชงป้อนให้ลูกวัวกินตั้งแต่เริ่มป่วย ลูกวัวมีอาการถ่ายเหลวเป็นสีดำตลอด ระหว่างนั้นยังอยู่ในความดูแลของสัตวแพทย์เช่นเดิม " Sad

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

วันนี้อาการทรุดลงกว่าเดิมจึงคิดจะนำมาที่โรงพยาบาลสัตว์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ทั้งๆ ที่รู้ว่าโอกาสรอดน้อยมาก แต่ก็ยังอุตส่าห์ส่งมา เพราะอยากรู้สาเหตุที่แท้จริง บังเอิญมาถึงเอาตอนเวลา 20.30 น.ของวันนี้ ซึ่งเป็นวันอาทิตย์โรงพยาบาลไม่ได้เปิดทำการจึงได้ไปหาผมที่บ้านพัก ทั้งๆ ที่รู้ว่าผมไม่ใช่สัตวแพทย์ แต่ก็ยังไปหาเพราะไม่รู้ว่าจะหาใคร ผมจึงได้พาไปติดต่อกับอาจารย์สัตวแพทย์ ผู้รับผิดชอบงานโรงพยาบาลสัตว์ที่บ้านพัก Puzzled

ผมได้รับทราบจากอาจารย์สัตวแพทย์ท่านนั้นว่า กรณีสะดืออักเสบเช่นนี้ (แต่ส่วนใหญ่ยังไม่รุนแรงถึงขั้นนี้) มาที่โรงพยาบาลบ่อยมาก เป็นที่น่าสังเกตว่าลูกวัวเกือบทั้งหมดที่มารับการรักษาเป็นลูกวัวฮินดูบราซิล จะเป็นเพราะลูกวัวพันธุ์นี้ติดเชื้อทางสะดือได้ง่าย(อาจจะเป็นเพราะว่าชีทยานตามลักษณะสายพันธุ์) หรืออาจจะเป็นเพราะลูกวัวฮินดูบราซิลมีมูลค่าสูง เจ้าของจึงนำส่งโรงพยาบาล Smile
ขณะที่เขียนบทความนี้ลูกวัวของคุณพเยาว์ตัวนั้นก็ได้รับเข้าไว้เป็นวัวไข้ของโรงพยาบาลเรียบร้อยแล้ว แต่ยังไม่ทราบผลว่าเป็นอย่างไร เพียงแต่ได้ยินหมอพูดว่า 60/40 60 คือไป 40 คืออยู่ อันที่จริงถ้าผู้เลี้ยงวัวได้รู้วิธีป้องกันที่ถูกต้องอย่างง่ายๆ การสูญเสียลูกวัวจากโรคสะดืออักเสบก็จะไม่เกิดขึ้น ดังนั้นจึงใคร่ขอนำรายละเอียดของโรคนี้มาเสนอให้ทราบดังนี้ครับ Glasses

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

สาเหตุ Smile

โรคสะดืออักเสบ (Navel ill หรือ Joint ill) เกิดกับลูกสัตว์คลอดใหม่หลายชนิด เช่น วัว ควาย หมู แพะ แกะ เป็นต้น เกิดเนื่องจากเชื้อแบคทีเรียซึ่งมีได้หลายชนิดเข้าร่างกายทางสะดือ แล้วเชื้อนั้นสามารถแพร่กระจายไปทั่วร่างกาย โดยผ่านทางกระแสเลือด ทำให้เกิดการอักเสบขึ้นตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณข้อต่อของกระดูก Shock

การติดเชื้อนี้ส่วนใหญ่จะติดหลังคลอดใหม่ๆ ขณะที่สายสะดือยังเปียกอยู่ อย่างไรก็ตามลูกวัวอาจติดเชื้อตั้งแต่อยู่ในท้องก็ได้ เช่นในกรณีที่แม่เป็นโรคแท้งติดต่อ (Brucellosis), วิบริโอซิส (Vibriosis) หรือ ทริโคโมเนียซิส (Tricomoneasis) เป็นต้น

อาการ Laughing out loud

อาการจะแตกต่างกันไปตามชนิดของเชื้อ แต่อาการที่มักจะพบเหมือนๆ กันคือ มีการบวมที่สะดือ มีหนอง และมีกลิ่นเหม็น ไม่กี่วันต่อมาลูกวัวจะมีอาการอ่อนเพลีย มีไข้สูง หัวใจเต้นเร็ว หายใจเร็ว ไม่อยากดูดนม และมีอาการท้องเสียร่วมด้วย ต่อมาจะเห็นมีอาการบวมที่ข้อขาข้อหนึ่งข้อใด หรือมากกว่า 1 ข้อ จับดูจะรู้สึกร้อนและนุ่ม

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

การรักษา Wink

ถ้ารีบรักษาตั้งแต่ระยะแรก โอกาสรักษาหายมีมากครับ แต่ถ้าปล่อยไว้จนข้อบวมแล้วโอกาสหายก็มีน้อยลง เพื่อความปลอดภัยควรให้สัตวแพทย์เป็นผู้ดำเนินการ แต่ถ้าหากไม่มีความสะดวกหรือจำเป็นต้องรักษาเองก็สามารถปฏิบัติทำนองเดียวกับการรักษาฝี ดังนี้ Glasses

1. เอาหนองและหนอน(ถ้ามี) ออกจากรูสะดือให้หมด โดยใช้มือบีบไล่จากบนลงล่างและใช้ีคีมพันสำลีสะอาดช่วยคีบช่วยเช็ดหนอนและหนองออกมา แล้วล้างแผลด้วยไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ ปัจจุบันแนะนำใช้ น้ำเกลือ( NSS : Normal Saline Solution ) ที่ใช้ล้างแผลคนหาได้ทั่วไปล้างแทนจะเหมาะสมกว่าครับ เพราะว่าไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ มีฤทธิ์ทำลายเนื้อเยื่อบริเวณนั้นอาจทำให้เนื้อเยื่อเสียหายได้ครับ โดยจะใช้กระบอกฉีดยาดูดน้ำเกลือแล้วฉีดเข้าไปในโพรงสะดือให้หนองและเนื้อเยื่อที่ตายแล้วไหลออกมาครับ

2. เอาผ้าก๊อตชุบทิงเจอร์ไอโอดีนให้ชุ่มยัดเข้าไปในรูสะดือและทิ้งไว้เช่นนั้น ถ้ามีหนอนด้วยให้โรยยาผงฆ่าหนอน เช่น เนกาซัน หรือ เซฟวิน เป็นต้น เปลี่ยนผ้าก๊อตชุบทิงเจอร์ทุกๆ วัน จนกว่าแผลจะหาย ปัจจุบันแนะนำใช้ Pendistrep ฉีดเข้าไปในโพรงสะดือ โดยทำแบบเดียวกับที่ฉีดน้ำเกลือนะครับ ใช้ตามความเหมาะสมนะครับ

3. ฉีดยาปฏิชีวนะ เช่น เพนนิซิลิน สเตรปโตมัยซิน เพนไดสเตรป เข้ากล้ามเนื้อให้แก่ลูกวัว ควรใช้ยาชนิดออกฤทธิ์นาน (L.A.) 3 ครั้ง แต่ละครั้งห่างกัน 3 วัน ปัจจุบันบางที่ก็ไม่ใช้ชนิดออกฤทธิ์นานครับ เนื่องจากต้องการให้ตัวยาเข้าสู่เป้าหมายได้เร็วขึ้น แต่ต้องฉีดติดต่อกัน 3-5 วันนะครับ

4. ถ้าหากข้อบวมแล้ว จะต้องใช้ไซริงค์ดูดเอาน้ำที่อยู่ข้อนั้นออก และถ้าหากสัตว์อ่อนเพลียมาก จำเป็นต้องให้ยาบำรุงเสริมด้วยนะครับ

การรักษาแผลที่สะดืออาจจะใช้วิธีผ่าตัดและเย็บปิดแผลแทนการรักษาแผลเปิดดังข้างต้นก็ได้ ซึ่งในกรณีนี้ควรให้สัตวแพทย์เป็นผู้ดำเนินการ

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

การป้องกัน Crazy

การป้องกันดีกว่าการรักษา เจ้าของสัตว์ไม่ควรจะละเลยหรือมองข้ามในเรื่องนี้ไปนะครับ ในกรณีที่ติดเชื้อหลังคลอดสามารถป้องกันได้เกือบ 100% โดย...
1. ใส่ทิงเจอร์ไอโอดีนชนิดเข้มข้น (7%) ไว้ในขวดปากกว้างขนาดเล็กๆ

2. จับลูกวัวนอนลงตัดสายสะดือให้เหลือยาว 1 นิ้ว เอาสายสะดือจุ่มลงในขวดทิงเจอร์ดังกล่าว

3. กดปากขวดให้ติดชิดผนังท้องแล้วกระดกก้นขวดขึ้น การปฏิบัติเช่นนี้จะทำให้ทิงเจอร์ชุ่มบริเวณสะดือและรอบๆ สะดืออย่างทั่วถึง และมือผู้ปฏิบัติก็ไม่เลอะทิงเจอร์อีกด้วย

ทิงเจอร์ที่เหลืออยู่ในขวดสามารถใช้ต่อสำหรับลูกวัวตัวต่อไปได้ ทิงเจอร์อย่างอ่อนหรือทิงเจอร์ชนิดสเปรย์ใช้ได้ผลไม่ดีนัก
เพื่อให้การป้องกันได้ผลเต็มที่ควรหลีกเลี่ยงไม่ให้ลูกวัวอยู่ในที่ชื้นแฉะสกปรก ซึ่งจะมีโอกาสติดเชื้อได้ง่าย

ในกรณีการติดเชื้อตั้งแต่อยู่ในท้อง อาจป้องกันได้โดยควรเลี้ยงแม่วัวที่ไม่เป็นโรคทางระบบสืบพันธุ์ และไม่ควรจะผสมพันธุ์แม่วัวก่อน 60 วันหลังคลอด เพราะอาจจะมีเชื้อหลงเหลืออยู่ในมดลูก

เอกสารอ้างอิง Glasses

Bailey J.W.1980. Veterinary Handbook for Cattlemen. Springer Publishing Company, New York.

Diggins R.V. and Bundy C.E. 1971. Beef Production. Prentice – Hall INC. New Jersey.

Stamm G.W. ไม่ระบุปี. Veterinary Guide for farmer. The Hearst Corporation. New York.

ปรึกษาด้วยวาจากับ ผศ.นส.พ. ทวีวัฒน์ ทัศนวัฒน์. คณะสัตวแพทย์ศาสตร์, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

a
User offline. Last seen 10 years 16 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 13/11/2010
Posts: 606
Points: 0

ขอบคุณครับ สำหรับข้อมูลดีๆๆครับ Big smile Big smile Big smile

________________

>>>http://wuadee.com/forum<<<

________________

>>>http://wuadee.com/forum<<<

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

การรักษาอีกวิธีหนึ่งที่กำเนิดมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนไทย คือ การรักษาโดยการใช้สมุนไพร ครับ Smile
วิธีนี้เหมาะสำหรับกลุ่มที่อาการยังไม่หนักมาก อยู่ห่างไกลหมอ หรือขาดเวชภัณฑ์ในการรักษา ผู้เลี้ยงสามารถปฏิบัติเองได้

วัตถุดิบในการปรุงยา Wink

1. ยาฉุนหรือยาเส้น จำนวน 2 ขีด
2. ปูนแดง กินกับหมากพูล จำนวน 1 ขีด
3. ยอดอ่อนต้นปาล์มกะพ้อ จำนวน 2 ขีด (พบมากในภาคใต้)
4. น้ำสะอาด

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

cowboy62
User offline. Last seen 5 years 14 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 21/12/2010
Posts: 2594
Points: 0

วิธีทำ Glasses

1. นำยอดอ่อนต้นปาล์มกะพ้อมาล้างทำความสะอาด
2. นำมาหั่นเป็นชิ้นเ้ล็กๆ แล้วตำหรือปั่นให้ละเอียด
3. ใส่ยาฉุนและปูนแดงลงไป จากนั้นตำหรือปั่นรวมกันให้ละเอียดอีกครั้ง
4. เติมน้ำพอประมาณ เนื้อยาไม่แห้งหรือชุ่มจนเกินไป

การรักษา Big smile

1. ล้างแผลด้วยน้ำเกลือให้สะอาด
2. นำยาสมุนไพรที่เตรียมไว้มาใส่ในโพรงสะดือพอดีๆ และพอกบริเวณรอบๆสะดือให้เรียบร้อย
3. ทำความสะอาดแผลก่อนรักษาทุกครั้ง และเปลี่ยนยาทุกวัน เช้า - เย็น จนกว่าจะหายเป็นปกติ

ปล.
ยาที่เหลือจากการรักษาสามารถนำมาใช้อีกได้ โดยนำไปเก็บไว้ในตู้เย็น สามารถเก็บไว้ได้นาน 3-4 วัน และควรติดฉลากกำกับให้เรียบร้อย

ที่มา : คุณปฏิวัติ ไกรบำรุง หมู่ 4 ต.บางหมาก อ.เมือง จ.ชุมพร

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

________________

จะมีสักกี่ครุยที่ลุยโคลน...Stockmanship

pangnarak
User offline. Last seen 9 years 17 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 12/05/2011
Posts: 80
Points: 0

ศึกษาข้อมูลไว้ก่อนค่ะ ขอบคุณนะค่ะ

chaiyos
User offline. Last seen 7 years 17 weeks ago. Offline
เจ้าของฟาร์ม
Joined: 22/11/2010
Posts: 422
Points: 0

ของผมยังไม่หายเลย จับฉีดยากลับบวมขึ้นกว่าเก่า แย่เลยครับ วันนี้ฉีดใหม่อีกทีทั้งตรงสะดือ และเข้ากล้ามเนื้อ ดูซิอาการจะหายขาดหรือเปล่า

Counter

  • Visitor Count: 251,044